Enflasyon Düşüren Balık

Balıkları lezzet sıralamasına koyunca palamut ön sıralarda olmaz nedense. Ama damak zevki renk katmanları gibidir, kişilere göre değişir. Palamut balığının da tutkunları vardır, dört gözle beklerler Boğaz’a girişini. Son yıllarda “Bu özlemi biraz geciktirin, balıklar büyüsün, yağlansın, lezzetli olsun” dedik. Bu yıl dinleyenlerin miktarı artınca, balıkların bollaşmasına neden oldu. Enflasyon rakamının aşağıya çekilmesinde bile rol oynadı.

ÖYKÜSÜ ÇOK

Palamut yakın ve uzak tarihte çok rol aldı. Padişahların Boğaz’da balık tutma keyfini tarihten hatırlayan Finlandiya eski Cumhurbaşkanı Kekkonen, İstanbul ziyaretinde balık avına çıkmak ister. Herkes seferber olur. Merhum sanatçı Levent Kırca eski Cumhurbaşkanı merhum Kenan Evren’in 12 Eylül dönemini yansıtan oyununda, iskeleden balık tutarken Paşa'yı kızdırmamak için askerlerin suya dalıp oltaya balık taktıkları ve Paşa'yı sevindirdikleri gibi konuk Cumhurbaşkanı’nın balık tuttuğu bölgede Deniz Kuvvetleri dalgıçlarının yanlarında getirdikleri çingene palamutlarını tek tek oltaya taktığı hikayesi hep anlatılır.

BYZANTIUM’UN SİMGESİ

Dünyanın en ünlü şehirlerinin simgeleri vardır. New York’un Özgürlük Anıtı, Paris’in Eyfel’i, Londra’nın Big Ben Saat Kulesi gibi. Bizans’ın simgesini taşıyan sikkelerin üzerinde palamut resmi var.

Bazen tek bazen çift bazen de yunusla birlikte sikkelerin ters yüzündeki tanrı ve imparator suretleri geçici. Augustos yerine Tiberius, Apollon’un yerine Artemis gibi biri gidip diğeri geliyor. Ama kalıcı olan, değişmeyen bir tek palamut.

Kimi sikkelerde palamutlarla birlikte yer alan bir başka simge olan yakalanmalarında kullanılan palamut sepetleri var.

Bizans’ın önemli gelir kaynağı balıkçılıktır. Sarayburnu’na kurulmasının nedeni de palamutlar! Romalı tarihçi Strabon şöyle yazar:

“Karşı kıyıdaki Khalkedonlular (Kadıköylüler) fazla uzakta olmamalarına rağmen balık zenginliğinden pay alamazlar. Çünkü palamutlar onların kıyılarına yanaşmaz.”

Başka bir Romalı tarihçi Plinius; “Asya yakasındaki Khalkedon yakınında, dipten yüzeye doğru suyun arasından parıldayan şahane beyazlıkta bir kaya vardır. Palamutlar bu kayayı birden karşılarında görünce ürker. Sürü halinde, karşı taraftaki Byzantium burnuna (Haliç’e) yönelir. Kıyıya vurunca elle bile tutulur,” diye yazar.

Buranın “Altın Boynuz” olarak anılmasının nedeni palamutun şehrin bir numaralı gelir kaynağı olması. Şehrin en belirgin sembolü olan palamut binlerce yıl sonra enflasyon düşürdü.

Ey palamut sen nelere kaimsin?

Yorum Yazın
Trilye’nin Meze Yolculuğu

Trilye’nin Meze Yolculuğu

Yorulduk aynı mezelerden dedim; ama bıktık, sıkıldık, demedim… Lodosta yakalanmamış, Boğaz girişinde veya Karadenizde tutulmuş büyük bir torikten.